Użyj naszego inteligentego systemu do diagnozy potrzeb
ENG EU

     

Dziękujemy za wysłanie wiadomości

Odezwiemy się najszybciej, jak to możliwe

Crystal Clear – jak projektować cyrkularne produkty jutra? 

28.07.22|8 min
pobierz

W stronę cyrkularności: Reduce, Reuse, Recycle  

Kwestia odzysku komponentów i możliwości napraw produktów, aby na dłużej zatrzymać go w obiegu to kluczowe wyzwania, z którymi zmierzyli się nasi projektanci tworząc koncepcje czajników na wystawę “Historia jednego czajnika. Future Lab by Ergodesign” w ramach Gdynia Design Days (2-10.07.2022). Wszystkie udowadniają, że zasady ekonomii cyrkularnej da się wdrożyć i w ten sposób optymalizować koszty zamiast marnotrawić kolejne zasoby. 

 Cyrkularny, czyli… ?  

Ekonomia cyrkularna to koncepcja gospodarki, w której wytworzone produkty trafiają do obiegu i już w nim pozostają. Najpierw produkty, potem ich komponenty, a w końcu materiały, z których zostały wyprodukowane są odzyskiwane i używane wielokrotnie, a gdy przyjdzie kres ich ponawiających się cykli życia – zostaną bezpiecznie zutylizowane bez szkody dla środowiska. Kluczowy cel wydłużania i zapętlania cyklu życia produktu zakłada, że produkty powinny służyć użytkownikom jak najdłużej, a po zakończeniu swojego życia, surowce, z których są wykonane muszą ponownie stać się zasobem. To idea, która w modelowym ujęciu jeszcze nie funkcjonuje w biznesie i przemyśle, ale jej pozytywne praktyki w najbardziej innowacyjnych firmach motywują kolejnych producentów do takiego działania.  

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak projektujemy dla cyrkularności?
  • Na czym polega legenda czajnika Crystal?
  • Jakie mieliśmy wnioski po rozłożeniu czajnika na części?
  • Jak nasza koncepcja czajnika wpisuję się w zasadę 3R – Reduce, Reuse, Recycle?
  • Na czym polega ujednolicenie materiału, z którego jest wykonany czajnik Crystal Clear?

Jak projektujemy dla cyrkularności? 

Najczęstszym zaniedbaniem projektantów wzornictwa opracowujących nowe produkty jest myślenie o cyklu ich życia w drobnym wycinku – produkcja i użytkowanie. Tymczasem nie trzeba wiele wysiłku, aby zwiększyć zdolność produktów do funkcjonowania w kolejnych cyklach jako całe wyroby, pojedyncze komponenty lub surowiec wtórny.  

Postanowiliśmy postawić kolejny krok w historii projektowania i stworzyć koncepcje cyrkularnych produktów zgodnie z kilkoma strategiami tworzenia produktów cyrkularnych. Inspirując się historią słynnego czajnika Crystal zaprojektowanego przez Ergodesign dla marki Zelmer w 1996 roku, nasi projektanci stworzyli 5 koncepcji czajników, z których każdy jest cyrkularny na inny sposób. Dzięki temu produkt z przeszłości staje się produktem jutra. Nowe materiały oraz wykorzystanie usług to podstawowe elementy, poprzez które można domykać obieg. Wszystkie koncepcje zostały zaprezentowane w strefie „wszystko krąży” na naszej wystawie, a jedną z nich opisujemy w tym artykule.  

Po prostu legendarny 

Zelmer Crystal jest produktem, który od blisko 30 lat jest w produkcji seryjnej i osiąga bardzo dobre wyniki sprzedażowe. Przez ten czas obrósł legendą jako czajnik, którego nie da się zepsuć. Dlatego stał się legendarny, a nawet ikoniczny – stał się ikoną polskiego designu lat 90tych XX wieku i trafił na stałą wystawę polskiego designu Muzeum Narodowego w Warszawie.  

W latach, kiedy był projektowany przez Ergodesign nikt jeszcze nie słyszał o koncepcji ekonomii cyrkularnej ani nie snuł realnych scenariuszy na temat nadchodzącej katastrofy klimatycznej. Crystal był po prostu porządnym, dobrze wykonanym i szczerym produktem, zaprojektowanym i wykonanym w taki sposób, w jaki życzyłby sobie tego jego nabywca. Jego reputacja jako produktu, który przetrwa nawet apokalipsę stała się dla nas inspiracją do wzięcia go na projektowy warsztat i zastanowienia się, w jaki sposób zaprojektowalibyśmy go dzisiaj, by stał się produktem jutra. Uwzględniając wszystkie jego obecne zalety. 

 Dekonstrukcja czajnika 

To, że Crystal świetnie funkcjonuje jako długowieczny produkt nie oznacza, że idealnie wpisuje się w zasady ekonomii cyrkularnej. Postanowiliśmy podjąć próbę weryfikacji tego, co jeszcze moglibyśmy zmienić w jego designie, aby uczynić ten produkt bardziej zrównoważonym. Zaczęliśmy od rozłożenia go na części pierwsze i oceny, które elementy są zbędne, które są najbardziej narażone na usterkę i gdzie możemy szukać alternatyw materiałowych.  

Po przeglądzie porównywarek produktów i forów internetowych dowiedzieliśmy się, że najczęstszą usterką jest przeciekanie (ale z reguły dotyczy bardzo długo używanych produktów). Zaobserwowaliśmy, że ze względu na długą żywotność czajnika, oddolnie rozwinął się rynek wtórny. Można kupić Crystala z drugiej ręki, a także dokupić do niego elementy czy części zamienne.  

 

Oczywiście produkt ten funkcjonuje na rynku od tak dawna, że został do granic zoptymalizowany pod kątem ekonomii wykonania, wyeliminowania błędów konstrukcyjnych i ogólnych właściwości produktu, jednak pytanie co dzieje się z nim po zakończeniu eksploatacji nigdy nie zostało dotąd zadane.

 3R – Reduce, Reuse, Recycle w praktyce  

Przyjęliśmy strategię projektowania ukierunkowaną na łatwość utrzymania i naprawy, w której kluczowe jest uproszczenie budowy produktu, wyeliminowanie z niego elementów narażonych na usterki oraz zaprojektowanie produktu w taki sposób, aby maksymalnie uprościć naprawę. 

Zaprojektowany czajnik wprowadza istotne zmiany w produkcie czyniąc go bardziej cyrkularnym. Zgodnie z zasadą 3R – Reduce, Reuse, Recycle – nowa wersja czajnika składa się z mniejszej liczby komponentów, które można łatwo rozdzielić, co umożliwia ich ponowne użycie. 

 Właśnie dostęp do komponentów i zaplanowanie możliwości ich naprawy jest bardzo ważnym aspektem w zachęceniu konsumentów do naprawiania produktów. Żeby zaczęło się “opłacać” naprawiać, a nie kupować nowy produkt, taka funkcjonalność musi być przewidziana i uwzględniona już na etapie projektowania produktu i przed wprowadzeniem do masowej produkcji.  

mówi Mariusz Ryło, CEO w Fixit.  

W przypadku czajników najczęstsze przykłady elementów trudnych do rozdzielenia są: 

  • elementy wielokomponentowe (np. dotrysk wziernika lub antypoślizgowej powłoki rączki z innego rodzaju tworzywa), 
  • trwale zespolone (np. sklejone) korpus czajnika i grzałka na dnie, 
  • stosowanie elementów metalowych i zatrzasków (np. sprężyna klapki czajnika), 
  • lutowane podzespoły elektryczne uniemożliwiające rozdzielenie zepsutego elementu od sprawnego. 

Przede wszystkim prostota  

 W Crystalu Clear ujednolicony został również materiał, z którego elementy czajnika są wykonane. Zrezygnowaliśmy z zaklikiwanych elementów wykonanych z różnych tworzyw na rzecz jednego – przezroczystego polipropylenu, który ma najwyższą wartość w procesie ponownego przetwarzania na granulat, którego można ponownie użyć w produkcji. Włącznik został przeniesiony z rączki na podstawę, co ma uprościć ewentualną wymianę tego mocno eksploatowanego elementu.  

Drobnym, ale znaczącym w skali całej produkcji zabiegiem była rezygnacja z oznaczeń na wskaźniku poziomu wody za pomocą tampondruku na rzecz wyżłobień w formie. Niestety odzyskane korpusy czajników nie będą mogły posłużyć do przetworzenia na granulat do wykonania kolejnych czajników, ponieważ aktualnie przepisy zabraniają wykorzystania materiałów z recyclingu do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Dlatego też jego cyrkularność przejawia się w możliwości wykorzystania surowca o wysokiej wartości do produkcji kolejnych produktów, w których wykorzystanie recyklatu jest możliwe. 

Zaprojektowany czajnik „Crystal clear” to koncepcja redesignu kultowego Crystala, która wprowadza istotne zmiany w produkcie czyniąc go bardziej cyrkularnym. Zgodnie z zasadą 3R – Reduce, Reuse, Recycle – nowa wersja czajnika składa się z mniejszej liczby komponentów, które można łatwo rozdzielić, co umożliwia ich ponowne użycie. Czajnik proponujemy wykonać w całości z przezroczystego tworzywa, które ma najwyższą wartość w procesie przetwarzania na granulat.

Opisana koncepcja została zaprezentowana w ramach wystawy Historia jednego czajnika. Future Lab by Ergodesign podczas Gdynia Design Days (2-10.07.2022). Jedna ze stref poświęcona była koncepcjom czajnika, a każda z nich realizuje inną strategię projektowania cyrkularnego. Każda z nich dowodzi, że krok po kroku można dążyć do zmian w projektowaniu w stronę cyrkularnością, aby wzbogacać know how w tym zakresie i dążyć do popularyzacji takich rozwiązań na rynku.

 „Musimy zmienić sposób projektowania, używania i ponownego wykorzystywania tworzyw sztucznych. Z kryzysu związanego z zanieczyszczeniem środowiska tworzywami sztucznymi nie da się wyjść jedynie poprzez recykling lub redukcję. Jeśli nie podejmiemy działań teraz, do 2050 roku w oceanach może być więcej plastiku niż ryb.” 

źródło: https://ellenmacarthurfoundation.org/topics/plastics/overview  

Po więcej inspiracji z zakresu ekonomii cyrkularnej sięgnij do naszego podcastu

posłuchaj

Partnerem naszej wystawy na Gdynia Design Days jest FIXIT SA partner w budowaniu doświadczenia użytkownika w zakresie obsługi posprzedażowej i doradztwie technicznym, które umożliwia zarządzanie cyklem życia produktu, odzysk i ponowne użycie produktów oraz ich komponentów. Firma Fixit posiada sieć oddziałów i partnerów zlokalizowanych w Polsce (Kraków, Krosno), Niemczech, Czechach, Słowacji, na Węgrzech oraz w Szwajcarii. Blisko 20 lat doświadczenia pozwoliło na zdobycie zaufania najbardziej rozpoznawalnych producentów elektroniki użytkowej, sprzętu IT i produktów RTV AGD, a także szerokiego grona klientów indywidualnych. Fixit swoją działalnością udowadnia, że ekonomia cyrkularna jest już teraźniejszością i będzie przyszłością.  

Skip to content